Zastosowanie chromatografii gazowej w pozaziemskich misjach badawczych

Application of gas chromatography in extraterrestrial research missions

Michał Grabka

Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa, Polska

Przemysław Żukowski

Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa, Polska

Zygfryd Witkiewicz

Wojskowa Akademia Techniczna, Centralny Ośrodek Badawczo Rozwojowy Aparatury Badawczej i Dydaktycznej COBRABiD sp. z o.o., Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Instytut Chemii, Warszawa, Kielce, Polska
Streszczenie

Chromatografia gazowa jest metodą analityczną pozwalającą na bardzo dobre rozdzielanie składników różnego rodzaju mieszanin. Połączenie tej metody ze spektrometrią mas jest szczególnie często stoso­wane w praktyce laboratoryjnej. Prócz zastosowania w laboratoriach, chromatografy gazowe mogą być stosowane w miejscu występowania analizowanych substancji. Stanowią także istotny element modu­łów analitycznych pozaziemskich misji badawczych. Urządzenia te dowiodły swojej przydatności w ko­smicznych misjach eksploracyjnych najdalszych zakątków Układu Słonecznego. W artykule przedstawio­no przegląd pozaziemskich misji badawczych, w których układach analitycznych wykorzystywano bądź wykorzystuje się chromatografię gazową, jako jedną z metod badawczych. Wśród nich opisano misję Vi- king na Marsa, Pionner na Wenus, Cassini - Huygen na Saturna i jego największy księżyc Tytan oraz mi­sję Rosetta, której celem jest zbadanie komety okresowej 67P (Czuriumow - Gierasimienko). Artykuł za­wiera również charakterystyki poszczególnych elementów konstrukcyjnych chromatografów gazowych przeznaczonych do pozaziemskich misji badawczych, z uwzględnieniem różnic względem analogicznych elementów wykorzystywanych w warunkach ziemskich. W końcowej części opisano najbardziej praw­dopodobne kierunki rozwoju aparatury tego typu. 

 

Gas chromatography is an analytical method which enables very good separation of components of dif­ferent mixtures. The combination of this method with mass spectrometry is very often used in labora­tory practice. Besides stationary use, gas chromatographs are commonly applied as significant part of analytical modules in space missions. Those devices proved their usefulness in many deep solar system missions. The paper briefs on the space exploration mission, the analytical modules of which took and still take advantage of gas chromatographs as one of the research techniques. Among others there are some missions described - Viking Mission to Mars, Pioneer Mission to Venus, Cassini - Huygens Solstice Mission to Saturn and its biggest moon Titan, and Rosetta Mission to explore the periodic comet 67P/ Churyumov- Gerasimenko. Moreover, the paper presents the characteristics of modular construction elements of gas chromatographs for space exploration missions along with differences in comparison to the same elements used under terrestrial conditions. The final part contains most probable direc­tions to develop the apparatus of that kind.

Słowa kluczowe
chromatografia gazowa; spektrometria mas; misje kosmiczne  gas chromatography; mass spektrometry; cosmic missions
Aparatura Badawcza i Dydaktyczna (2012) 17: 69-77
Data pierwszej publikacji on-line: 2014-05-02 13:53:10
Pełny tekst (.PDF) Statystyki Powrót do listy